Detaylı bilgi için imajbet adresini ziyaret edebilirsiniz.
Kabakulak, paramyxovirus grubuna ait virüslerin sebep olduğu, bezleri ve sinir sistemini etkileyen bulaşıcı bir hastalıktır. Bu virüs, solunum yolları aracılığıyla ya da doğrudan temas yoluyla yayılmaktadır. Hastalık, çocukluk döneminde her yaşta görülebilmesine rağmen, erişkinlerde daha şiddetli bir şekilde seyredebilmektedir. Kuluçka süresi genellikle 16 ila 18 gün arasında değişmekte olup, bu süre 12 ile 25 gün arasında da uzayabilmektedir. En fazla bulaşıcılık dönemi ise tükürük bezlerinin şişmeye başlamasından 1-2 gün öncesi ile şişmenin ortaya çıktığı andan itibaren 5 güne kadar devam etmektedir.
Kabakulak hastalığı, ateş, baş ağrısı, iştah kaybı, halsizlik ve kulak ağrısı gibi belirtilerle kendini göstermeye başlar. Çiğneme sırasında ağrı hissedilir ve parotis bezinin şişmesiyle karakterizedir. Ateş genellikle 1 ila 6 gün sürmekte ve ateşin düşmesiyle birlikte bu şişlik çoğunlukla kaybolmaktadır. Başlangıçta tek taraflı olan şişlikler zamanla her iki parotis bezinde de gözlemlenebilir. Diğer tükürük bezlerinde de benzer şişlikler ortaya çıkabilir.
Orşit adı verilen durum ise kabakulak sonrası en sık rastlanan klinik tablodur; erkek çocuklarında testislerin iltihaplanması şeklinde görülür ve tek veya çift taraflı olabilir. Özellikle ergenlik döneminde geçirilen enfeksiyonlarda sıklıkla rastlanmaktadır. Genellikle hastalığın ilk haftasında belirti vermeye başlayarak ateş, titreme, bulantı ve karın alt kısmında ağrı ile kendini gösterir. Testisler ağrılı hale gelirken, ateş durumu da tabloya eşlik eder. Orşit komplikasyonu nadiren de olsa kısırlık veya cinsel işlev bozukluğuna yol açabilir.
Her kabakulak vakası klasik belirtileri göstermeyebilir; yaklaşık %30-40 oranında asemptomatik seyir izleyen vakalar da bulunmaktadır. Tanı koymak için serolojik testler ve virüsün izolasyonu gibi yöntemler kullanılabilir; ancak her durumda laboratuvar testine ihtiyaç duyulmaz. Eğer hastanın geçmişinde kabakulak teması varsa ve tükürük bezlerinde tutulum ile aseptik menenjit belirtileri varsa tanı klinik olarak konulmakta ve laboratuvar testleri önerilmemektedir.
Enfeksiyonu önlemek için aşı uygulamaları büyük önem taşımaktadır; ancak tek doz aşılama tam koruma sağlamaz. Kabakulak salgınları meydana gelebilir özellikle ergen gençlerde aşılanma durumu güvence altına alınmamışsa bağışıklama şarttır. Tükürük bezlerinde oluşan her türlü şişliğin kabakulak virüsüne bağlı olmadığını unutmamak gerekir; enteroviruslar ve sitomegalovirus de benzer klinik tablolar oluşturabilmektedir.
Sonuç olarak, parotis bezinin tek taraflı şişmesi durumunda tükürük bezi kanallarında tıkanma veya tümör gibi farklı sebeplerin düşünülmesi gerektiği unutulmamalıdır. Bu nedenle dikkatli olunmalı ve gerektiğinde uzman hekim desteğine başvurulmalıdır.
Güncel erişim için imajbet giriş sayfasını inceleyebilirsiniz.
